ผู้เขียน หัวข้อ: ขวัญเอย ขวัญมา  (อ่าน 4189 ครั้ง)

0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้

tisanai

  • Administrator
  • สมาชิกใหม่
  • *****
  • กระทู้: 1
  • ขอบคุณ: 0
ขวัญเอย ขวัญมา
« เมื่อ: 23 กุมภาพันธ์ 2011 | 08:02:04 PM »
คำว่า ขวัญ พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ ได้ให้นิยามไว้หลายความหมาย เช่น  หมายถึง ผมหรือขนที่ขึ้นเวียนเป็นก้นหอย หรือหมายถึง มิ่งมงคล, สิริ, ความดี, เช่น ขวัญข้าว ขวัญเรือน
   
เมื่อนำคำว่า ขวัญ ไปประกอบหน้าคำอื่น ทำให้มีความหมายแตกต่างกันไป ซึ่งผู้เขียนขอยกตัวอย่างคำที่มีปรากฏอยู่ในพจนานุกรมฯ แล้ว ดังนี้ ขวัญข้าว หมายถึง มิ่งขวัญของข้าวซึ่งเจ้าของทําพิธีเชื้อเชิญ เรียกว่า ทําขวัญข้าว, ค่าสินบนซึ่งเจ้าของไข้บนไว้ต่อหมอ เมื่อไข้หายก็ยกขวัญข้าวนี้ไปเป็นค่ารักษา ขวัญใจ หมายถึง ยอดกําลังใจ หรือหมายถึง เป็นที่นิยมรักใคร่ ขวัญดี หมายถึง กําลังใจดี  ขวัญบ่า หมายถึง ขวัญไหลไปจากตัว ขวัญอ่อน หมายถึง เรียกผู้ตกใจง่ายคือ เด็กหรือหญิงซึ่งมักจะขวัญหายบ่อย ๆ ว่า ขวัญอ่อน และเมื่อนำคำว่า ขวัญ ไปประกอบหลังคำอื่นแล้วจะมีความหมายอย่างไรบ้าง ลองมาดูตัวอย่างคำต่อไปนี้นะคะ
   
ของขวัญ สิ่งของที่ให้แก่เจ้าของขวัญเมื่อเสร็จพิธีทําขวัญแล้ว หรือ สิ่งของที่ให้กันในเวลาอื่นเป็นการถนอมขวัญหรือเพื่ออัธยาศัยไมตรี  ข้าวขวัญ ข้าวบายศรี  ไข่ขวัญ ไข่ปอกที่เสียบไม้ปักไว้บนยอดบายศรี หรือ ไข่งูที่อยู่บนยอดกลางกองไข่ จอมขวัญ ผู้ที่เป็นมิ่งขวัญอย่างยอดเยี่ยม หมายถึง หญิงที่รัก ทำขวัญ ทําพิธีเชิญขวัญหรือเรียกขวัญมาอยู่กับตัว หรือ ให้เงินหรือสิ่งของเพื่อปลอบใจ หรือเพื่อชดใช้ค่าเสียหายให้แก่ผู้อื่น, เสียเงินค่าปรับให้แก่ผู้ถูกทําร้ายหรือถูกหมิ่นประมาทการเสียเงินค่าปรับ ให้แก่ผู้ถูกทําร้ายหรือถูกหมิ่นประมาท บำรุงขวัญ ทําพิธี เช่น รดนํ้ามนตร์ให้ เสกเป่าให้ หรือกล่าวปลุกใจต่าง ๆ เพื่อให้ขวัญดีมีใจกล้าหาญ ผูกขวัญ เอาเส้นด้ายผูกข้อมือเด็กแล้วกล่าวเรียกขวัญว่า “ขวัญเอ๋ย มาอยู่กับเนื้อกับตัว” แล้วกล่าวให้พรต่อไปตามสมควร จะเห็นได้ว่าเมื่อนำคำตั้งแต่ ๒ คำขึ้นไปมาประสมกันแล้วเกิดความหมายใหม่ขึ้น จึงเป็นการสร้างคำใหม่ขึ้นใช้ในภาษา.


อารี พลดี











Tags:
 
Share this topic...
In a forum
(BBCode)
In a site/blog
(HTML)



Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 
02dual เว็บแห่งการศึกษาCreative Commons License
Back to top