ผู้เขียน หัวข้อ: บายศรี  (อ่าน 4170 ครั้ง)

0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้

tisanai

  • Administrator
  • สมาชิกใหม่
  • *****
  • กระทู้: 1
  • ขอบคุณ: 0
บายศรี
« เมื่อ: 23 กุมภาพันธ์ 2011 | 07:58:10 PM »
ในงานบวชนาค สิ่งหนึ่งที่ขาดไม่ได้เลยก็คือ บายศรี แต่เคยสงสัยกันบ้างหรือไม่ว่า บายศรี คือ อะไร อาจารย์จุลทัศน์ พยาฆรานนท์ ราชบัณฑิต ท่านกรุณาเล่าให้ดังนี้ค่ะ

บายศรีหรือใบศรี คือ เครื่องตั้งเป็นประธานในหมู่เครื่องสังเวย หรือเครื่องเชิญขวัญ รับขวัญ ในพิธีสมโภชต่าง ๆ พิธีทำขวัญ เป็นต้น 

บายศรีทำด้วยใบตอง มีส่วนประกอบกัน ๓ ส่วน  ส่วนแรก ใบตองเย็บเป็นกรวย ภายในบรรจุข้าวสุกปากหม้ออัดแน่น วางตั้งกลางชามขนาดย่อม ๆ ใช้ไม้ไผ่เกรียกขนาดไม้ก้านธูปเสียบลงที่ปลายกรวย เอาไข่ไก่ต้มสุกปอกเปลือกแล้วเสียบไว้ที่ปลายไม้  ส่วนที่ ๒ คือ “นมแมว” ทำด้วยใบตองฉีกเป็นแถบ แล้วพับเป็นกลีบสามเหลี่ยมเรียงลำดับเป็นชั้น ๗ ชั้น แต่ละชั้น “นุ่ง” เตี่ยวสลับกันไป ลายกลีบแต่ละกลีบเสียบดอกพุดตูมทุกปลายกลีบ  นมแมวนี้ทำไว้ ๓ ชุด วางนมแมวเป็น ๓ เส้ารอบกรวยบรรจุข้าวสุก  ส่วนที่ ๓ ใช้ใบตองเจียนเป็นรูปร่างคล้ายตัวแมงดาทะเล ทำไว้ ๓ ชิ้น เอาส่วนหัวสอดลงในชามระหว่างนมแมว ชักส่วนหางให้ตั้งขึ้นสลับกับปลายนมแมว ช่องว่างในชามอาจใส่แตงหนู (คือแตงกวา) หรือกล้วยฝานชิ้น
เล็ก ๆ ด้วยก็ได้  บายศรีอย่างนี้ เรียกว่า บายศรีปากชาม  บายศรียังมีอีกหลายประเภท เช่น บายศรีของหลวง คือบายศรีทอง เงิน นาก แก้ว บายศรีบางภาค เช่น บายศรีตอ บายศรีสู่ขวัญ  ส่วนบายศรีปากชามนิยมใช้เป็นบายศรีต้นแบบ
   
บายศรีปากชามใช้เป็นเครื่องตั้งประธานในหมู่เครื่องสังเวย หรือเครื่องเชิญขวัญ ก็เนื่องมาแต่คติความเชื่อว่า บายศรีได้รับการทำขึ้นเป็นสัญลักษณ์แทน “จักรวาล” เป็นที่สถิตแห่งทวยเทพในศาสนาพราหมณ์ อันประกอบด้วย พรหมโลก คือ ไข่ต้มบนยอดกรวย เขาพระสุเมรุ คือ กรวยบรรจุข้าวสุก ภูเขาสัตบริภัณฑ์ซึ่งล้อมเขาพระสุเมรุ ๗ ทิวนั้น คือ ยอดนมแมว ๗ ยอด ส่วนตัวแมงดาแทนปลาใหญ่หนุนเขาพระสุเมรุ และชามบรรจุบายศรี คือ กำแพงจักรวาล การตั้งบายศรีในพิธีเปรียบได้กับเชิญเทพดามาสถิตในพิธีทั่วทั้งจักรวาล.

จาก เดลินิว













Tags:
 
Share this topic...
In a forum
(BBCode)
In a site/blog
(HTML)



Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 
02dual เว็บแห่งการศึกษาCreative Commons License
Back to top