ผู้เขียน หัวข้อ: กระจับ  (อ่าน 3264 ครั้ง)

0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้

tisanai

  • Administrator
  • สมาชิกใหม่
  • *****
  • กระทู้: 1
  • ขอบคุณ: 0
กระจับ
« เมื่อ: 23 กุมภาพันธ์ 2011 | 07:46:22 PM »
หากพูดถึง “กระจับ” หลายคนอาจนึกถึงกระจับที่นักมวยใส่ หรือบางคนอาจนึกถึงชื่อไม้น้ำชนิดหนึ่งที่นำมาต้มรับประทานกัน  แต่ท่านผู้อ่านทราบหรือไม่ว่าแท้จริงแล้ว “กระจับ” มีความหมายหลายความหมายที่บางคนอาจยังไม่รู้  คำว่า “กระจับ” พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ ให้ความหมายว่า เป็นชื่อไม้น้ำชนิดหนึ่งขึ้นลอยอยู่ในน้ำโดยอาศัยก้านใบเป็นทุ่น ฝักแก่สีดําแข็ง มี ๒ เขาคล้ายเขาควาย เนื้อในขาว รสหวานมัน ความหมายที่ ๒ หมายถึงชื่อขวากมีรูปคล้ายกระจับ และเรียกพานขนาดเล็ก ปากเป็นรูปวงรี ทําเป็นรูปกลีบบัวคลี่ออกคล้ายกกระจับ ว่าพานปากกระจับ  ความหมายที่ ๓ หมายถึง วัตถุที่มีรูปอย่างฝักกระจับสําหรับยันคางศพที่บรรจุโกศ  ความหมายที่ ๔ หมายถึง นวมหรือวัตถุรูปร่างคล้ายฝักกระจับใช้ใส่ป้องกันอวัยวะที่หว่างขาเวลาชกมวยไทย ความหมายอีกความหมายหนึ่งของ กระจับ หมายถึง เครื่องสวมข้อตีนม้าสําหรับหัดให้เต้นสะบัดตีน ทําด้วยหวายหรือไม้ไผ่เหลาให้กลมขดรอบข้อตีนม้า ขัดเป็นเกลียวปล่อยชายทั้ง ๒ ข้างเสี้ยมแหลมยื่นออกจากวงราว ๒ นิ้ว เพื่อกันมิให้ตีนกระทบกันเอง
    
นอกจากนี้ ยังมีของเล่นเด็กชนิดหนึ่งที่เรียกว่า “กระจับพวง” ซึ่งอาจารย์จุลทัศน์ พยาฆรานนท์ ราชบัณฑิต ให้คำอธิบายว่า กระจับพวงเป็นเครื่องแขวนอย่างหนึ่ง สำหรับแขวนดูเล่น โดยเฉพาะแขวนไว้เหนือเปลให้เด็กเล็ก ๆ นอนอยู่ในเปลได้ดูเล่น  กระจับพวงที่เป็นของประดิษฐ์ทำเลียนแบบไม้น้ำอย่างกระจับนั้น มักใช้เศษผ้าเอามาตัดเป็นชิ้นรูปสี่เหลี่ยมหลาย ๆ ชิ้นขนาดเท่ากัน แล้วพับทบกันให้เป็นรูปสามเหลี่ยมเลียนอย่างฝักกระจับ เอานุ่นใส่ไว้ข้างใน  เย็บริมสองข้างติดกันทำเป็นฝักกระจับ ตรงมุม ๓ มุม ใช้ด้ายดิบย้อมสีต่าง ๆ ทำเป็นพู่เล็ก ๆ เย็บติดไว้ ทำฝักกระจับอย่างนี้หลาย ๆ ฝัก จึงเอามาร้อยด้ายเข้าเป็นสาย สายหนึ่ง ๆ มีตัวกระจับลำดับกันสัก ๕ ตัว ๖ ตัว ระยะห่างระหว่างตัวหนึ่งเอาเมล็ดข้าวฟ่างร้อยคั่นไว้ จึงเอาโคนสายกระจับแต่ละสายเย็บติดเข้ากับกระโจม ซึ่งใช้ผ้าเย็บทำอย่างหมอนรูปกลมแบน เย็บสายกระจับติดไปตามขอบกระโจมไว้ระยะห่างกันพองามทำเป็นพวง หลังกระโจมใช้เชือกด้ายดิบทำเป็นบ่วงสำหรับคล้องขอห้อยพวงกระจับไว้เหนือเปล แต่ปัจจุบันนี้มีของเล่นเด็กสมัยใหม่มากมาย คงหา “กระจับพวง” ดูได้ยากเต็มที.

อิสริยา เลาหตีรานนท์











Tags:
 
Share this topic...
In a forum
(BBCode)
In a site/blog
(HTML)



Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 
02dual เว็บแห่งการศึกษาCreative Commons License
Back to top